Actueel is de discussie of ook mkb- en familiebedrijven de salarissen van hun individuele bestuurders openbaar moeten maken. Niet doen, want het is zeer te wensen dat we van eerdere ervaringen leren.

Inhoudelijk zijn de regels helder. Aan openbaarmaking van topbeloningen in het midden- en kleinbedrijf en bij familiebedrijven valt niet onderuit te komen. En ja, natuurlijk accountants hadden dit aan de orde moeten stellen - wat ze overigens waarschijnlijk zullen hebben gedaan.

Al langere tijd moesten de salarissen en bonussen van bestuurders openbaar gemaakt worden. De veronderstelling was daarbij dat transparantie leidt tot een zekere matiging van de uitbetaalde bedragen. Dit nu is een grove misvatting die we op grond van eerder onderzoek al hadden kunnen weten ten tijde van het uitvaardigen van die regel.

Als we die resultaten toen al slecht kenden of niet eens onder ogen hadden gekregen dan is de ervaring van de afgelopen jaren meer dan toereikend om nog eens vast te kunnen stellen hoe die bedragen zich hebben ontwikkeld. Eind 2008 werd bij een 'hearing' voor de Amerikaanse Senaat nog door een senator in wanhoop geroepen wanneer de eerste ceo meer dan een miljard zou ontvangen. Intussen is hij op zijn wenken bediend. In 2009 was de best betaalde manager in de wereld Larry Ellison van Oracle met een karig inkomen van ongeveer € 1,5 mrd.

We weten al lang dat de plaats op de sociale ladder vooral bepaald wordt door het inkomen dat genoten wordt en hoe zich dat verhoudt ten opzichte van peers. Als een willekeurige bestuurder dan leest dat zijn collega bij een andere onderneming aanzienlijk meer verdient, is zijn dag grondig bedorven. Zijn streven zal dan ook zijn dat hij meer moet verdienen.

Veelal is de aanpak dan om een vergelijkende studie te laten doen door een gerenommeerd beloningsadviesbureau en zelf te bepalen wie de in de vergelijking op te nemen concullega's zijn. Rijkman Groenink, de voormalige ceo van de toen nog vol ambitie zittende ABN Amro, heeft die strategie met succes toegepast. Zijn peers waren de bedrijven waar hij zich graag mee wilde vergelijken. Helaas ging elke vergelijking mank, deze bedrijven waren aanmerkelijk groter en vaak ook succesvoller.

Transparantie kent dus maar één gevolg en dat is immer stijgende bedragen. Dat transparantie zou leiden tot matiging is een illusie en ontkenning van de realiteit. Regelgevers zijn dus ongelofelijk dom geweest.

Het ware te wensen dat we ons niet als de bekende ezel tweemaal aan dezelfde steen stoten. Dus ook al is de regel dat transparantie noodzakelijk is, geef ik alle mkb- en familiebedrijven groot gelijk als ze dit gebod aan de laars lappen. Hetgeen met de regel werd beoogd, is namelijk gebaat bij ongehoorzaamheid.